TAWUŁA – Spiraea
(łac. spiraea i gr. speiraira – starożytne nazwy roślin – Spiraea,
Aruncus, Filipendula)
Tawuły - obficie kwitnące krzewy
liściaste to już standard wiosennego krajobrazu. Mają przeciętne wymagania
glebowe, preferują stanowiska słoneczne i półcieniste. Dobrze znoszą suszę, są odporne na
zanieczyszczenia, co jest ich podstawową zaletą w warunkach miejskich.
Bardzo rzadko ulegają mrozom. Kwitną obficie niezależnie od warunków
i pogody.
Tawuła śliwolistna
– Spiraea prunifolia
Występowanie –
Chiny, Płw. Koreański
Krzew do ok. 2
do 2,5 m wysokości, słabo rozgałęziony, z luźno wiszącymi,
cienkimi i łukowato wygiętymi pędami, ma tendencję do odrostów.
Liście
eliptyczne do szeroko jajowatych, drobno piłkowane, sztywne, z wierzchu
ciemnozielone i błyszczące, spodem drobno, szarawo omszone. Jesienią
przebarwiające się na pomarańczowe, czerwone, brunatne.
Kwiaty w wiązkach
(siedzących baldaszkach) po 3-6 razem, na długich, cienkich szypułkach; białe,
pełne
(ok. 1cm). Pojawiają się na zeszłorocznych pędach. Kwitnie IV-V, przed rozwojem liści.
Wymaga słonecznego, osłoniętego, ciepłego miejsca
i zasobnej, ogrodowej ziemi.
Marznie w surowe zimy, ale bardzo dobrze
odrasta po przycięciu.
Jedyna
pełnokwiatowa tawuła uprawiana w Polsce. Bardzo dekoracyjna
Tawuła szara
– Spiraea xcinerea ‘Grefsheim’
(zwana niekiedy tawułą
norweską)
Odmiana została wyhodowana w Norwegii, dzięki czemu jest
bardzo wytrzymała na mrozy i suszę.
Niewielki, gęsty krzew osiągający około 1,5 m wysokości przy podobnej
szerokości.
Pędy są cienkie, delikatne, filcowato owłosione i w
charakterystyczny sposób łukowato przewisające.
Liście wąskolancetowate, w górnej części odlegle ostro piłkowane lub – na końcach
pędów – całobrzegie, silnie owłosione, szarozielone. Na jesieni przebarwiają
się na żółto.
Kwiaty białe, w kilkukwiatowych baldachogronach na całej długości
ubiegłorocznych długopędów.
Kwitnie IV (V).
Dobrze rośnie na wszystkich uprawnych glebach ogrodowych. Lubi stanowiska
słoneczne, ale zniesie półcień. Praktycznie nie wymaga żadnych zabiegów
pielęgnacyjnych, poza usuwaniem starych i martwych pędów. Jest odporna na
zanieczyszczenie powietrza!
Bardzo dobra na żywopłoty nieformowane.
Jest to jedna
z najwcześniej kwitnących tawuł rosnących w Polsce. Podczas pełni kwitnienia
krzewy są całkowicie białe a łukowate gałązki wyglądają jak girlandy.
Tawuła wczesna – Spiraea arguta
Krzew pokrojem i charakterem kwitnienia podobny do tawuły norweskiej. Dorasta do
ok. 2m.
Liście szersze od tawuły norweskiej, owłosione za młodu.
Kwiaty białe, w kilkukwiatowych baldachogronach na całej długości
ubiegłorocznych długopędów.
Kwitnie IV -V.
Dobrze rośnie na wszystkich uprawnych glebach ogrodowych. Lubi stanowiska
słoneczne, ale zniesie półcień. Praktycznie nie wymaga żadnych zabiegów
pielęgnacyjnych, poza usuwaniem starych i martwych pędów. Jest odporna na
zanieczyszczenie powietrza!
Bardzo dobra na żywopłoty nieformowane.
Tawuła
van Houtte’a – Spiraea x vanhouttei
Rozłożysty krzew, szeroki i gęsty. Osiągający ok. 1,5 – 2 m wysokości.
Pędy tej tawuły są błyszczące, czerwono brązowe, o korze łuszczącej się
na starych gałęziach.
Liście rombowo jajowate, zwykle nieznacznie klapowane i karbowano piłkowane,
nagie, z wierzchu ciemnozielone, od spodu sinawe.
Kwiaty białe, w płaskich baldachogronach. Kwitnienie długie i obfite
całkowicie zakrywając zeszłoroczne pędy. V-VI.
Rośnie na wszystkich ogrodowych glebach, także na suchych i ubogich.
Stanowisko słoneczne do lekko cienistego. Odporna na mróz. Polecana dla terenów
zieleni i do ogrodów, także na nieformowane lub lekko formowane żywopłoty.
Tawuła nippońska – Spiraea nipponica ‘Snowmound’
Bardzo gęsty, szeroko rozłożysty, efektownie kwitnący krzew. Dorasta do 1,5
m wysokości, szeroki na 2 m.
Liście wąskoodrotniejajowate. Długo zielone jesienią.
Kwiaty rozwijają się razem z liśćmi. Są białe, w małych gronach,
całkowicie pokrywają pędy. Kwitnie najpóźniej z popularnych białych tawuł,
na przełomie V-VI.
Stanowisko słoneczne lub częściowo zacienione. Jest dość tolerancyjny co do
gleby, ale najlepiej rośnie na żyznych i wilgotnych. Odporny na niskie
temperatury. Odpowiedni na niewysokie, swobodnie rosnące żywopłoty.
Jedna z piękniejszych tawuł o silnym wzroście.
Tawuła brzozolistna – Spiraea betulifolia
Zwarty, karłowy krzew, z licznymi odrostami, dorastający 0,5-1 m wys. i
szer. Dorosłe krzewy są szersze niż wyższe.
Liście zmienne, prawie okrągłe, powcinane, zielone.
Kwiaty białe, w płaskich kwiatostanach. Kwitnie na zeszłorocznych pędach w VI.
Toleruje wszystkie ogrodowe, uprawne gleby, wilgotne, niezbyt ubogie,
mrozoodporny. Nadaje się do ogrodów i terenów zieleni.
Tawuła Thunberga – Spiraea thunbergii
Krzew słabo rosnący o cienkich, łukowato wygiętych pędach, dorastający 0,5-1
m wys. i szer.
Liście drobne, wąskolancetowate, nagie, ostro i drobno piłkowane,
jasnozielone.
Kwiaty białe, po 3-5 w małych, siedzących baldachach. Kwitnie wcześnie,
przed rozwojem liści, IV i V.
Krzew dość wytrzymały na suszę, lecz wrażliwy na mrozy. Wymaga ciepłych,
osłoniętych stanowisk i starannie uprawianej gleby.
Nadaje się do ogrodów skalnych i małych, przydomowych ogródków jako roślina
amatorska.
Tawuła trójłatkowa – Spiraea trilobata
Gęsty krzew o kulistym pokroju. Wys. do 1,5 m.
Liście okrągłe, od spodu niebieskozielone, jesienią żółte i pomarańczowe.
Kwiaty białe, w gęstych baldachach pojawiają się w V, VI.
Małe wymagania glebowe, wysoka odporność na suszę i zanieczyszczenia
powietrza.
Krzew do sadzenia pojedynczo i w grupach oraz na żywopłoty swobodne lub
półformowane – w terenach zieleni i w ogrodach.
Tawuła Fritscha– Spiraea fritschiana
Wyprostowany, szeroko krzaczasty krzew
dorastający od 1 do 3 m wysokości i takiej samej szerokości (w zależności od
siedliska). Pochodzi z Chin i Korei.
Ma grubsze niż inne tawuły, ciemnozielone liście. Jesienią atrakcyjne
odcienie żółto-pomarańczowo-czerwone.
Kwiaty liczne, drobne, różowe, baldachogrona. Przyciągają motyle. V-VI.
Preferuje pełne słońce i średnie gleby.
Doskonały do masowych nasadzeń, nieformalne żywopłoty.
Tawuła japońska – Spiraea japonica
Krzew o wyprostowanych gałązkach, dość szeroki, niezbyt gęsty, dorastający od 1 do 1,5 m wysokości. Pochodzi z Chin, Płw. Koreańskiego i Japonii.
Liczne odmiany ogrodowe, różniące się siłą wzrostu, intensywnością zabarwienia płatków, kolorem liści.
Krzewy tego gatunku można ciąć corocznie, wiosną, nisko przy ziemi - odrastają i kwitną tego samego roku.
